Ngành y tế đã sẵn sàng chủ động tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Sau đó, ngày 18/10/2019, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã ban hành hình định số 4888/QĐ-BYT phê chuẩn Đề án áp dụng và phát triển công nghệ thông báo y tế thông minh thời đoạn 2019 - 2025. Đề án này được kỳ vọng đưa công nghệ thông tin y tế sáng ý trong toàn ngành y tế có bước phát triển mới, bắt nhịp với chuyển đổi số của thế giới.

Phóng viên đã phỏng vấn Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến để làm rõ hơn đích vận dụng và phát triển công nghệ thông báo y tế sáng dạ ở nước ta trong thời kì tới.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến.

PV: Thưa Bộ trưởng, hiện công nghệ số đang phát triển mạnh mẽ và tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống KT-XH trên toàn cầu, ngành y tế chẳng thể đứng ngoài xu thế phát triển đó. Đối với Việt Nam, nhìn lại sự phát triển công nghệ thông tin (CNTT) trong ngành y tế, Bộ trưởng có thể nói điều gì?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Như các bạn đã biết, cuộc cách mệnh công nghiệp lần thứ tư đã và đang tác động ngày càng mạnh mẽ đến vớ các lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa, xã hội đến chính trị, quốc phòng, an ninh và môi trường.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Bộ Chính trị khóa XII đã chỉ đạo nắm bắt về cuộc cách mệnh công nghiệp lần thứ tư. Hàng loạt các công trình nghiên cứu, diễn đàn, hội thảo đã được tổ chức để làm rõ thực chất, phân tích và dự báo tác động của cuộc cách mệnh công nghiệp lần thứ tư tới các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Tại Nghị quyết số 23/NQ-TW, ngày 22/3/2018 về “Định hướng xây dựng chính sách phát triển công nghiệp nhà nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045”, Bộ Chính trị đã chỉ đạo nghiên cứu xây dựng và khai triển Chiến lược tiếp cận và chủ động tham dự cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư của Việt Nam, Chiến lược chuyển đổi số nhà nước và nhiều cơ chế, chính sách và giải pháp phát triển thích hợp với điều kiện cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 16-CT/TTg ngày 4/5/2017 về tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Trên cơ sở đó, các Bộ, ngành và địa phương khai triển, xây dựng các chính sách cụ thể.

Đối với ngành y tế, thời kì qua, ngành y tế đã đẩy mạnh áp dụng CNTT, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật để tăng cường quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự chấp thuận của người dân trong lĩnh vực hành chính công, lĩnh vực khám, chữa bệnh, phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và trong các trường đào tạo nhân công y, dược. Đây cũng là nền móng để triển khai thanh toán điện tử đối với các dịch vụ hành chính công, thanh toán viện phí và học phí duyệt y tính sổ điện tử. Với sự quan tâm, chỉ đạo, đầu tư của Đảng và Nhà nước, sự kết hợp của các Bộ, ngành và địa phương, với sự gắng của toàn ngành, việc vận dụng CNTT y tế ở các đơn vị, địa phương đã có bước phát triển mạnh mẽ. Một số thành tựu nổi bật như: 100% các bệnh viện trên toàn quốc đã khai triển hệ thống thông báo bệnh viện, công nghệ thông báo đã được ứng dụng rộng rãi trong khám, chữa bệnh, tiếp đón người bệnh, bước đầu một số bệnh viện đã vận dụng bệnh án điện tử, bệnh viện không giấy má, bệnh viện không phim...

Nhiều đơn vị đã khai triển có hiệu quả y tế từ xa (Telemedicine), nhất là Telemedicine từ các bệnh viện hạt nhân đến các bệnh viện vệ tinh ở tuyến dưới đã nâng cao chất lượng khám chữa bệnh ở các bệnh viện vùng sâu, vùng xa, thậm chí giúp khám, chữa bệnh được nhiều người bệnh nặng ngay tại tuyến dưới mà không phải chuyển lên tuyến trên.

Một số bệnh viện đã khai triển ứng dụng robot trong y tế: robot phẫu thuật nội soi Da vinci, robot phẫu thuật cột sống Renaissance, robot giải phẫu khớp gối và khớp háng Makoplasty và robot giải phẫu tâm thần Rosa.

Một số cơ sở đã ứng dụng trí não nhân tạo trong khám chữa bệnh, như BVĐK tỉnh Phú Thọ, BVĐK tỉnh Quảng Ninh, BV Ung bướu TP. Hồ Chí Minh đã vận dụng trí óc nhân tạo để hỗ trợ bác sĩ ra quyết định điều trị ung thư.

Bộ Y tế kết hợp với BHXH Việt Nam đã triển khai thành công trong việc kết nối liên thông giữa các cơ sở khám chữa bệnh cả nước với cơ quan BHXH. Cho tới nay đã có 99,5% các cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước kết nối liên thông với hệ thống thẩm định của Bảo hiểm từng lớp Việt Nam.

Một số hệ thống thông tin y tế có quy mô nhà nước đã được khai triển như: Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng, Hệ thống ngân hàng dữ liệu dược, Hệ thống thông tin quản lý chuyên ngành dân số - kế hoạch hóa gia đình, Hệ thống thống kê y tế điện tử, Hệ thống quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử,...

Trong công tác đương đại hóa hành chính, Bộ Y tế đã đạt các chỉ tiêu do Chính phủ giao, triển khai được nhiều dịch vụ công trực tuyến chừng độ 3, 4, cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, tạo thuận tiện cho người dân và các doanh nghiệp.

Tại Cơ quan Bộ Y tế, đã và đang xây dựng trọng điểm dữ liệu y tế nhà nước; hình thành trục tích hợp cho các hệ thống thông báo quy mô nhà nước, xây dựng cổng dịch vụ công trực tuyến; đưa vào vận hành hệ thống thống kê y tế điện tử và hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân;... Hạ tầng kỹ thuật đang được xây dựng đáp ứng đề nghị ứng dụng CNTT trong các cơ quan trong ngành y tế và duy trì, nâng cấp, cải tạo được mạng trục chính, mạng wifi... được thực hành hằng năm.

Có thể khẳng định, ngành y tế đã đẩy mạnh vận dụng CNTT, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật để tăng cường quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự chấp thuận của người dân trong lĩnh vực hành chính công,

lĩnh vực khám, chữa bệnh, phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và trong công tác đào tạo nhân lực y, dược. Kết quả vận dụng CNTT trong y tế thời kì qua tạo bước đột phá quan yếu để chuyển đổi số hóa y tế, đặc biệt là số hóa bệnh viện, hướng tới bệnh viện thông minh;

PV: Như vậy, vận dụng CNTT trong ngành y tế đã có bước phát triển “nhảy vọt” trong 3 năm trở lại đây. Ngành y tế đã sẵn sàng thực hành những nhiệm vụ để tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Như trên tôi vừa đề cập, 99,5% các cơ sở khám chữa bệnh tại 63 tỉnh/thành phố trên cả nước đã kết nối liên thông với hệ thống giám định của BHXH Việt Nam. Tôi cho đây là một thành quả rất lớn vì các nước bạn như Nhật Bản, Hàn Quốc làm mất 10 năm, nhưng chúng ta chỉ làm trong 2 năm. Đúc rút kinh nghiệm cho thấy, sự chuyển đổi về nhận thức và cả hệ thống chính trị đã vào cuộc rất quyết liệt đã làm nên kết quả ban đầu như vậy.

Để đảm bảo thống nhất quản lý hoạt động ứng dụng và khai triển CNTT trong hoạt động của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp, ngành y tế đã sớm thành lập Cục CNTT từ năm 2012. Các đơn vị trong ngành y tế, các bệnh viện đều hình thành tổ chức chuyên trách CNTT, cán bộ phụ trách về ứng dụng CNTT và dành kinh phí cho đào tạo, áp dụng CNTT.

Bộ Y tế đã chủ động xây dựng chuồng xí pháp lý. Trong thời kì qua, Bộ Y tế đã ban hành nhiều thông tư nhằm bảo đảm hệ thống pháp lý về ứng dụng CNTT trong ngành y tế được xuyên suốt, chém đẹp. Tôi chỉ đơn cử một đôi ví dụ: Thông tư quy định về hoạt động y tế trên môi trường mạng; Thông tư về hoạt động y tế từ xa; Thông tư quy định Bộ tiêu chí áp dụng công nghệ thông tin trong các cơ sở khám, chữa bệnh và Bộ Y tế là cơ quan đầu tiên có một thông tư tương đối đầy đủ để chuyển đổi số hóa cho hoạt động của một đơn vị cụ thể.

cứ Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị Về một số chủ chương, chính sách chủ động dự cuộc cách mệnh công nghiệp lần thứ tư; Chỉ thị số 16-CT/TTg ngày 4/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ Về tăng cường năng lực tiếp cận cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Bộ Y tế phê chuẩn Đề án vận dụng và phát triển CNTT y tế sáng dạ giai đoạn 2019 - 2025 để khẳng định ngành y tế đã sẵn sàng “lên đoàn tàu cách mạng công nghiệp lần thứ tư”. Qua đó, góp phần xây dựng ngành y tế Việt Nam hiện đại, chất lượng, hội nhập và phục vụ quần chúng. # tốt nhất.

PV: đích của Đề án phát triển CNTT y tế sáng dạ tuổi 2019 - 2025 sẽ là gì, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Mục tiêu mà ngành hướng tới đó là ứng dụng và phát triển công nghệ số, công nghệ thông minh trong y tế góp phần xây dựng hệ thống y tế Việt Nam hiện đại, chất lượng, công bằng, hiệu quả và hội nhập quốc tế; hỗ trợ người dân dễ dàng tiếp cận thông tin y tế để dùng các dịch vụ y tế có hiệu quả cao và được bảo vệ, coi ngó, nâng cao sức khỏe liên tục, suốt đời.

đích 1: Xây dựng và từng bước hình thành hệ thống săn sóc sức khỏe và phòng bệnh sáng dạ, góp phần thực hành tốt Chương trình sức khỏe Việt Nam.

đích 2: Đẩy mạnh ứng dụng CNTT tại các cơ sở khám, chữa bệnh góp phần cải cách hành chính và giảm quá tải bệnh viện; dùng hồ sơ bệnh án điện tử tiến tới không sử dụng bệnh án giấy, tính sổ viện phí điện tử, hình thành các bệnh viện sáng dạ.

Mục tiêu 3: Tăng cường vận dụng CNTT trong công tác quản lý y tế, khai triển hệ thống văn phòng điện tử, cổng dịch vụ công và hệ thống thông tin một cửa điện tử về thủ tục hành chính, đẩy mạnh các dịch vụ công trực tuyến mức 3,4, xây dựng nền quản trị y tế sáng ý.

PV: Đề án phát triển công nghệ thông tin y tế thông minh tuổi 2019 - 2025 hy vọng sẽ mở ra trang mới trong quản trị y tế sáng ý và chúng ta sẽ bước lên đoàn tàu công nghệ 4.0 trong tâm thế người làm chủ cuộc chơi, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Đó là điều chúng tôi rất mong muốn. Từ hy vọng đến thực tại là cả hành trình dài, trong đó kiên tâm chính trị thôi chưa đủ mà cần phải hành động thực sự. Tiếp nối kết quả đạt được trong ứng dụng CNTT ngành y tế thời kì qua, có cơ sở cho thấy hoài vọng của chúng ta hành trình đi đến là có cơ sở thành hiện thực.

Cần bắt tay ngay vào triển khai nền hành chính y tế điện tử: Hoàn thiện các ứng dụng CNTT trong quản lý, điều hành điện tử, hạn chế việc sử dụng giấy má tại cơ quan Bộ Y tế và các đơn vị trong ngành. vận dụng phát triển giao thiệp điện tử, chuẩn xác điện tử, văn phòng điện tử ở các cơ quan, đơn vị.

Hoàn thành cổng dịch vụ công trực tuyến và hệ thống thông báo một cửa điện tử về thủ tục hành chính trong năm 2020. Tăng cường xây dựng, triển khai các dịch vụ công trực tuyến của Bộ Y tế kết nối hệ thống một cửa nhà nước, một cửa ASEAN, đảm bảo 50% số dịch vụ công trực tuyến của Bộ Y tế có số lượng hồ sơ lớn đạt mức 3, mức 4 vào năm 2020, 100% vào năm 2025.

triển khai thống kê y tế điện tử thu thập số liệu hoạt động của ngành y tế trên cả nước: Xây dựng phần mềm thống kê y tế khai triển trên toàn quốc.

thực hiện bàn bạc, liên thông dữ liệu giữa phần mềm Thống kê y tế và các phần mềm khác (quản lý y tế xã phường, hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử). Hoàn thành cơ sở dữ liệu y tế nhà nước, vận dụng các công nghệ sáng dạ để phân tách số liệu về hoạt động y tế kịp thời, xác thực, giúp dự báo về diễn biến tình trạng sức khỏe, bệnh tật trong cộng đồng, từ đó có các chính sách quản lý y tế hạp.

Xây dựng và phát triển hệ thống thông báo quản lý các cơ sở y tế, triển khai trên hệ thống bản đồ số, tương trợ người dân cỡ các cơ sở y tế ăn nhập được tiện lợi, dễ dàng.

ứng dụng phân tích dữ liệu lớn và trí óc nhân tạo nhằm nâng cao năng lực mã hóa lâm sàng...

PV: Thưa Bộ trưởng, triển khai Đề án vận dụng và phát triển CNTT y tế thông minh được khai triển sẽ có ý nghĩa xã hội như thế nào?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Đề án được khai triển sẽ hình thành hệ thống phòng bệnh và chăm chút sức khỏe sáng ý, giúp người dân chủ động phòng bệnh, dễ dàng tiếp cận các thông báo y tế, đồng thời được tham mưu, trợ giúp trông nom sức khỏe kịp thời, hiệu quả.

Với hệ thống khám bệnh, chữa bệnh sáng dạ, người dân sẽ được dùng các dịch vụ khám chữa bệnh tiền tiến và thuận lợi, hạn chế các rủi ro, tai biến khi điều trị, tần tiện được thời kì và phí tổn khám chữa bệnh. Hệ thống khám bệnh, chữa bệnh sáng dạ sẽ góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện, giảm thiểu tối đa các lỗi bất cẩn của con người. Quản lý, khai hoang thông báo bệnh viện nhanh chóng, hiệu quả, thuận lợi.

Hệ thống quản trị y tế thông minh sẽ giúp cho các cơ quan quản lý y tế ra quyết định chính sách kịp thời dựa trên khả năng phân tách dữ liệu lớn, quản lý, theo dõi hiệu quả hoạt động của toàn bộ mạng lưới dịch vụ y tế trên toàn quốc.

Hình thành hệ thống y tế sáng ý, góp phần nâng cao hình ảnh, chất lượng dịch vụ y tế tại Việt Nam, tăng sự tin của người dân, doanh nghiệp khi sử dụng các dịch vụ y tế, hướng đến nền y tế Việt Nam hiện đại, chất lượng, công bằng, hiệu quả và hội nhập quốc tế.

PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Quý Thái (thực hiện)