Dự đoán trái chiều về đỉnh dịch do nCoV

Giới chuyên gia cho biết rất khó dự đoán chuẩn xác đỉnh dịch do nCoV. Ảnh: Euronews.

Giới chức y tế muốn biết thời khắc dịch bệnh và số người có thể lây để chuẩn bị vật tư bệnh viện và xác định thời gian an toàn để gỡ bỏ lệnh hạn chế du lịch. Vũ Hán, tỉnh thành ở tâm dịch và một số tỉnh thành khác gần đó đã bị phong tỏa từ cuối tháng 1.

Vài nhà nghiên cứu cảnh báo rất khó dự đoán chuẩn xác đỉnh dịch, đặc biệt khi dữ liệu dùng trong các mô hình chưa hoàn chỉnh. "Nếu bạn điều chỉnh dự đoán hàng tuần và phát biểu dịch bệnh sẽ đạt đỉnh trong vòng 1 - 2 tuần tới, chung cục bạn sẽ nói đúng", Brian Labus, chuyên gia giám sát dịch bệnh ở Đại học Nevada, Las Vegas, san sớt.

Tình huống khả quan

Hôm 11/2, bác sĩ Chung Nam Sơn, cố vấn y tế hàng đầu của chính phủ Trung Quốc, cho biết nCoV có thể sẽ đạt đỉnh vào cuối tháng 2. Là người phát hiện virus SARS, bác sĩ Chung nhận định tình trạng dịch bệnh đã có chuyển biến tích cực nhờ các biện pháp kiểm soát của Trung Quốc như lệnh hạn chế đi lại và kéo dài kỳ nghỉ lễ. Tuy nhiên, ông nhấn đây vẫn là "thời kỳ khó khăn" đối với Vũ Hán.

Hơn 76.000 người được xác nhận dương tính với nCoV ở Trung Quốc. Nhưng nhiều nhà khoa học cho rằng con số thực tế cao hơn báo cáo. Họ hồ nghi Trung Quốc chẳng thể tiến hành đủ xét nghiệm chẩn đoán và thiếu nhân viên y tế để phát hiện mọi trường hợp nhiễm bệnh.

Nhóm nghiên cứu ở Trường vệ sinh và y học nhiệt đới London dự đoán dịch bệnh có thể đạt đỉnh bất cứ lúc nào. Sebastian Funk, nhà thống kê chuyên lập mô hình bệnh truyền nhiễm, cho biết dự đoán dựa trên ước tính một người nhiễm bệnh ở Vũ Hán lây sang trung bình 1,5 - 4,5 người khác trước khi có lệnh phong tỏa vào ngày 23/1. Funk ước lượng đỉnh dịch là khoảng 1 triệu ca nhiễm bệnh, chiếm khoảng 10% dân số Vũ Hán. phân tách trên được Funk đăng trên website của viện hôm 12/2 và chưa có thẩm định của chuyên gia cùng ngành.

Tình huống xấu nhất

Một số nhà nghiên cứu cho rằng những dự đoán như trên quá lạc quan. Người dân ở phần lớn các thành phố Trung Quốc bắt đầu trở lại làm việc từ tuần sớm muộn kỳ nghỉ lễ kéo dài, kéo theo khả năng xuất hiện nhiều chuỗi lây truyền dây chuyền mới, theo Hiroshi Nishiura, nhà dịch tễ học ở Đại học Hokkaido tại Sapporo, Nhật Bản.

Nishiura cho biết mô hình ông dùng ước lượng dịch bệnh sẽ đạt đỉnh trong khoảng cuối tháng 3 và tháng 5. Lúc đó, 2,3 triệu ca nhiễm mới được chẩn đoán mỗi ngày. Nishiura tính hạnh khoảng 550 - 650 triệu người ở Trung Quốc sẽ dương tính với nCoV, chiếm 40% dân số giang san. Khoảng một nửa trong số đó sẽ biểu thị triệu chứng.

Nishiura san sẻ, ông đã nộp bài báo biểu đạt mô hình và kết quả dự đoán dưới dạng tiền ấn phẩm tới trang lưu trữ online medRxiv. Để rút ra dự đoán, nhóm nghiên cứu của ông đã xem xét tiềm năng lây nhiễm của nCoV qua hệ số lây cơ bản R0. Họ giả định mọi người dân đều có nguy cơ nhiễm bệnh và ước tính R0 của nCoV là 1,5 - 2. Mô hình của Nishiura cũng phản ánh giả định nhiều người nhiễm bệnh không tả triệu chứng hoặc đi khám bệnh khi cảm thấy không khỏe. Trong Tình huống đó, số ca nhiễm bệnh theo vắng sẽ thấp hơn so với thực tiễn.

Gabriel Leung, nhà dịch tễ học ở Đại học Hong Kong, nhận định các ước lượng của Nishiura có thể xảy ra bởi cộng đồng chưa có khả năng miễn nhiễm với nCoV. Theo Leung, những ước tính đó có vẻ cường đại, nhưng giới nghiên cứu vẫn chưa rõ nCoV hiểm nguy tới mức nào. tính hạnh mới nhất về tỷ lệ tử vong của nCoV theo nghiên cứu do bác sĩ Chung công bố hôm 9/2 là 1,36/100. Nhưng con số này có thể quá cao so với thực tế bởi nhóm nghiên cứu không xem xét các trường hợp bệnh nhẹ.

An Khang (Theo Nature )