Chị 'tổng đài' báo gió của ngư dân

"Loa loa loa loa, tình hình thời tiết trên biển tốt, gió êm... từ trong ra ngoài chưa có hiện tượng gì hết", Út Diệp (ở xã Bình Chánh) đọc bản tin dự báo thời tiết sáng 8/3 qua ICom trong tâm cảnh vui vẻ.

Chị 'tổng đài' báo gió của ngư gia

Audio: Chị Diệp đọc dự báo thời tiết hôm nay 8/3.

Út Diệp tên thân mật của chị Lương Thị Hồng Lan, ở xứ cù lao cuối sông Trà Bồng. Nhưng 5 năm qua, "Đài bà Diệp" không chỉ thân thuộc với xứ đảo mà còn được hàng nghìn ngư dân miền Trung nhớ đến nhờ những bản tin dự báo thời tiết dân dã, dễ hiểu mà chính xác.

Chị Diệp gọi qua ICom sau khi xem dự báo trên laptop. Ảnh: Phạm Linh.

"bữa nay gió lặng, chắc ít người lên nghe, vì 14h30 là chuẩn bị đến giờ đi câu mực rồi", Út Diệp rành rọt và tỏ ra yên tâm. Nhưng biển thường không bình yên như thế, chị Diệp gắn với chiếc máy ICom này vì lo chồng ngoài biển giã.

Chồng chị Diệp, anh Bùi Đức Thanh, là một chủ tàu làm nghề câu mực thượng thặng ở xã Bình Chánh, nơi có truyền thống hơn 20 năm làm nghề này. 5 năm trước, vợ chồng vay nhà băng hơn 3 tỷ; đóng con tàu trị giá 5,4 tỷ để làm ăn lớn.

Từ đó, Út Diệp phải nghĩ cách giúp chồng. Chị căn dặn hai con ở nhà rồi khăn gói vào TP HCM để học cách xem dự báo thời tiết, không khí lạnh, mưa, gió, bão, giông... từ một người nhà làm trong ngành khí tượng thủy văn.

Chỉ sau ba tháng, người phụ nữ miền biển này đã rành rẽ các trang dự báo của Việt Nam, Nhật Bản, Hong Kong, Mỹ... để có nhận định riêng; và khả năng dự báo đến hơn 14 ngày. "Ba tui trước đây làm giáo viên, hồi nhỏ tui học giỏi từ lớp 1 đến lớp 9 năm nào cũng có giấy khen, gia đình khó tui mới nghỉ sớm", Út Diệp kiêu hãnh khoe.

Lấy 9 triệu để mua laptop riêng, 22 triệu để sắm ICom; nhà ở cuối xóm nên nhà mạng không thể kéo cáp đến bắt mạng Internet, chị Diệp phải dùng DCom 3G, nộp card ngay để truy cập vào các trang dự báo; chị Diệp trở thành "tổng đài".

Chiếc laptop chị Diệp dùng để xem dự báo. Ảnh: Phạm Linh.

ban sơ, Út Diệp chỉ gọi ICom cho chồng và khoảng 5 tàu cùng tổ đội đánh bắt trong xã. Dần dà, các ngư gia khác dò trúng sóng chị Diệp rồi quan sát thấy các tàu nghe theo đã tránh gió, bão chuẩn xác và kịp thời, họ "xin số phone" để gọi chị khi về bờ. "Về bờ họ gọi hỏi tôi bao giờ té ra khơi được, tôi nói trúng tình hình thời tiết thì lần sau họ gọi tiếp", chị Diệp kể.

"Đài bà Diệp" trở thành một "kênh hot" với ngư gia chuyên đánh bắt các lãnh hải xa ở Quảng Ngãi như Nghĩa An, Phổ An, Bình Châu..., hệt như một KOL trên mạng xã hội. Các ngư gia tỉnh bạn đến bán cá ở cảng Sa Kỳ (Bình Châu) cũng nghe đến tên chị Diệp.

Lượng "thính giả" của chị mở rộng từ Khánh Hòa ra tận Hải Phòng. Danh tính, số tàu và số điện thoại của những "thính giả" này được chị Diệp ghi chép cẩn thận trong những cuốn sổ.

Những trang khác là bản tin dự báo viết tay. "hiện tại lãnh hải phía Bắc của Hoàng Sa gió cấp 5, 6 giật cấp 7, cụ thể 16 độ Bắc trở lên, độ Đông 113 độ trở ra. ngoại giả trên biển Đông có gió đều êm... Từ ngày 10 đến ngày 15 từ 24 độ Bắc xuống Vùng 5 có gió cấp 6 giật 7, 8". Chị Diệp giảng giải, cách đọc dự báo này giống cách ngư dân chuyện trò hàng ngày để họ dễ hiểu.

Những bản tin dự báo của chị Diệp đã giúp cho nhiều ngư gia tránh được gió bão. Anh Phan Hoan, một ngư dân ở huyện Ninh Hòa khi nghe đến tên Diệp là nghĩ đến "Diệp ICom" ở Quảng Ngãi trước hết. Anh nói: "Nghe thông tin của bà ấy thì chạy mất tiêu rồi, có hiểm gì đâu mà kể".

Anh Hoan giảng giải, trước đây các đài chỉ báo gió trong vòng 48 giờ thì chị Diệp đã báo trước một tuần. Nhờ vậy, các ngư dân như anh đủ thời gian để về các đảo tránh bão. "Hai năm nay tôi không còn nhờ chị Diệp nữa nhưng thi thoảng vẫn gọi điện hỏi thăm. Thấy bả vừa chuẩn xác vừa tình cảm dù chưa gặp bao giờ", anh Hoan nói.

Còn anh Nguyễn Văn Sinh, một chủ tàu ở xã Nghĩa An thì nhớ mãi lần gọi cho chị Diệp khi chuyến biển không đạt. Chị Diệp đã báo cho anh vùng biển êm để nán lại, nhờ đó anh trúng cá trước khi về bờ. "Nó cho tui con cá ngừ đại dương bỏ cái tủ lạnh không vừa", chị Diệp kể. Chủ tàu này còn tặng cho chị điện thoại để cảm ơn.

Mới đây, cuối 2019, tàu của chồng chị Diệp cùng 4 tàu cùng xã và một tàu ở Kỳ Hà, huyện Núi Thành (Quảng Nam) nằm trong vùng hiểm của . Chị Diệp sau khi xem dự báo đã đề nghị chồng và các tàu cá khác chạy về Philippines tránh bão, sau đó thưa các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi.

Hơn 131 ngư gia sau đó đã được một số người Việt Nam và chính quyền sở tại ở Philippines trợ giúp để có lương thực và nhiên liệu về nước.

Chị Diệp kể, hai năm đầu khi làm "tổng đài", chị giao thông đến 5.000 ngư dân qua ICom, có ngày nhận gần trăm cuộc gọi điện thoại. Đáp lại, một số ngư gia về bờ cho tặng chị cá, card điện thoại để nạp vào DCom 3G. Nhiều người gọi chị là "bồ tát sống của bọn tui" khiến chị rất vui.

Ông Nguyễn Thành Tín, Phó chủ toạ UBND xã Bình Chánh cho biết, xã có 2500 ngư gia với 119 tàu, trong đó có 70 tàu câu mực. Những năm chị Diệp mới có ICom, nhiều người giao thông với chị để nắm thông báo thời tiết. Gần đây, ngư gia đẵn nghe thông tin từ đài duyên hải, một số người mua được ICom riêng tại nhà.

Chị Diệp may vá để kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Ảnh: Phạm Linh.

L ượng "thính giả" ít đi, nhưng chiếc ICom và laptop vẫn được Út Diệp đặt một bên bàn may như một nỗi lo thắc thỏm, vì chồng và bạn biển còn ở ngoài khơi. Tranh thủ thời gian trống để may gia công kiếm thêm thu nhập, chị vẫn không quên lịch trực. "7h30, 14h30 và 19h30 lên sóng gọi cho chồng, còn ai cần nữa thì mình giúp", chị nói.